ابو القاسم سلطانى

41

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيبات شيميائى : گياه حاوى يك گلوكزيد تلخ به نام اريكولين Ericoline به فرمول C 34 H 56 O 11 مىباشد كه به گلوكز و اسانس به نام Ericinole تجزيه مىشود هم‌چنين گياه حاوى كوئرستين ، ماده‌اى زردرنگ به نام Ericine آنزيم آربوتاز ( Arbutine ) Arbutase ، آلكالوئيد ارىكودىنين ( Bondius ) Ericodinine ، ترپن‌هاى پنتاسيكليك ، تانن به نام كالوتانيك‌اسيد Callutanic acid ، فوماريك‌اسيد ، سيتريك‌اسيد ، گاليك‌اسيد ، كافه‌ئيك اسيد ، سيليسيك‌اسيد و صمغ مىباشد . خواص : ضد التهاب و ضدعفونىكننده مجارى دستگاه ادرارى ، مدر و آرام‌كننده مىباشد . موارد مصرف درمانى : خواص ضد التهاب و ضدعفونىكننده مجارى دستگاه ادرارى آن مديون وجود اريكودين در گياه مىباشد لذا گياه در تورم مجارى ادرارى ، هيپرتروفى پروستات ، بيماريهاى كليوى نظير عفونت مثانه و پيه لونفريت ، كلىباسيلوز ، آلبومينورى ، فسفاتورى ، بند آمدن ادرار ، سنگهاى صفراوى و كليوى و به‌عنوان ضد سم به‌طور خوراكى و در نقرس ، دردهاى رماتيسمى ، عصبى و فالج به صورت موضعى مصرف مىشود . گياه را به عربى خلنج ، اريقى و به پارسى خلانج ، خلنگ و علف جارو مىنامند . مصارف غير پزشكى : از چوب گياه براى ساختن پيپ استفاده مىشود . در نساجى از جوشانده شاخه‌ها براى رنگ كردن ماهوت استفاده مىنمايند . جوشانده شاخه‌ها به تنهائى ماهوت را به رنگ قهوه‌اى و اگر سولفات آهن به آن اضافه نمايند به رنگ سياه و اگر به جوشانده شاخه‌ها زاج اضافه نمايند ماهوت را به رنگ زرد در مىآورد . طرز مصرف و مقدار خوراك : 1 - يك قاشق از گل‌ها را در دو فنجان آب سه دقيقه جوشانده و دو دقيقه دم مىنمايند و در طول روز مىنوشند . 2 - 500 گرم از قسمتهاى هوائى گياه را در چند ليتر آب جوشانده به آب گرم وان اضافه نموده در موارد نقرس ، رماتيسم ، فلج در آن قرار مىگيرند . عصاره روان : 1 تا 2 قاشق قهوه‌خورى در روز روغن : مقدار 60 گرم از گل و برگ‌هاى انتهائى را در 250 گرم روغن زيتون به مدت 15 روز خيسانده و گاه‌بگاه آن را به هم مىزنند از اين روغن به‌طور موضعى استفاده مىشود .